Indeks Ksiąg Nakazanych, cz.2, Plomin

ROBERT PLOMIN, MATRYCA, JAK DNA PROGRAMUJE NASZE ŻYCIE, Copernicus Center Press

Jeżeli kiedykolwiek chcemy zabrać głos w dyskusji „Geny czy wychowanie?”, bez znajomości tej książki raczej nie powinniśmy otwierać ust. Wnioski z ponad czterdziestu lat badań, kilkadziesiąt tysięcy przebadanych ludzi w wielu ośrodkach, w tym piętnaście tysięcy par bliźniąt, badania podłużne na przestrzeni dziesiątków lat, replikowalność, otwartość na falsyfikowalność.

Stolik dotychczasowych wierzeń i przekonań ogromnej masy nas, zwykłych ludzi (to pikuś), ale też i naukowców (już nie pikuś) z hukiem wywrócony. Wyniki tak rewolucyjne, że autor przez lata obawiał się je publikować, by nie zostać zjedzonym żywcem przez wiele środowisk naukowych, szczególnie z obszaru psychologii. Miał rację, reakcja była i wciąż bywa taka, jakiej się obawiał, czyli bardzo emocjonalna.

Piekielnie prowokujące tytuły rozdziałów w rodzaju „Rodzice są istotni, ale nic nie zmieniają / Szkoła jest istotna, ale nic nie zmienia / Doświadczenia życiowe są istotne, ale nic nie zmieniają”, za którymi stoją dane, dane, dane. Do tego zakończenie książki wspaniałym intelektualnym podsumowaniem rozbijającym ewentualne zarzuty o jakikolwiek determinizm i obnażające fałsz pytania „Geny CZY wychowanie?”.

PS skoro przed tygodniem był Kahneman (LINK), druga pozycja też musiała być z półek „najgórniejszych”. Numer trzeci na Index Librorum Praeceptorum będzie równie mocny. Choćby przez to, że wiele rzeczy prognozował i stało się właśnie tak, jak autor przewidział. Do tego jest jedną z bardziej stanowczych i dla wielu wręcz znienawidzonych postaci. Noblista…